taal spelling

In 7 stappen naar foutloos gebruik van open lettergreep en dubbelzetter

 

Open lettergreep ...?

Vind jij woorden als maken, lezen, liter, lopen, huren lastig om te schrijven? Dit noemen we woorden met een open lettergreep: de klinker staat aan het eind van de lettergreep: ma-ken, le-zen, li-ter, lo-pen, hu-ren.
Heb je echt geen idee hoe je dit voor jezelf makkelijker kan maken? Op deze pagina geef ik je een stappenplan, zodat het voor jou straks een automatisme is om dit soort woorden te schrijven.  

Dubbelzetter ...?

Vind jij woorden als bakker, letter, zitten, moppen, hutten lastig om te schrijven? Dit noemen we woorden met een dubbelzetter: je hoort maar één medeklinker in het midden van het woord, maar je moet er twee schrijven.
Zou je graag willen weten hoe je dit soort woorden altijd goed schrijft? Lees dan het stappenplan door en ga ermee aan de slag.

Stappenplan

Zoek iemand die het leuk vindt om samen met jou aan de slag te gaan. Verzamel plaatjes van allerlei onderwerpen. Op de site van abcTaal.nl (bij oefenmateriaal) vind je allerlei plaatjes die je kan gebruiken, maar je kan natuurlijk zelf ook plaatjes zoeken. Ten slotte heb je iets nodig om klinkers en medeklinkers mee aan te geven. Ik gebruik zelf legosteentjes, maar damstenen, fiches, muntjes, ... het is allemaal goed. Als je maar twee duidelijk verschillende dingen hebt (niet te groot ;-) ). Nu kan je aan de slag.

Lettergrepen in 7 stappen

Je gaat de "woorden" leggen bij de plaatjes. Voor iedere letter leg je een rondje neer (of wat je dan ook gekozen hebt om de klinkers en medeklinkers mee aan te geven). Zeg als je een rondje neerlegt, welke letter je daarmee bedoelt. Gebruik dan de naam van de letter zoals hij in het alfabet heet.

Let op: een klinker alleen klinkt zoals in het alfabet. Als eerste leg je een medeklinker voor de klinker. Je hebt dan een woord van twee letters. De klinker klinkt nog steeds als in het alfabet, behalve de e: die klinkt als een [uh]. 
Daarna leg je een medeklinker achter de klinker. Je merkt nu dat de klinker van klank verandert: hij wordt kort. Om een korte klank te maken, heb ik dus een medeklinker nodig!
Als ik toch een lange klank wil hebben, heb ik twee klinkers nodig. Dan kan de medeklinker de klank niet meer veranderen.

a -> la -> lat -> laat

Als dit helemaal duidelijk is, kan je overstappen naar woorden met twee lettergrepen. Bouw de woorden op volgens onderstaand schema. Blijf daarbij vasthouden aan de dingen die je geleerd hebt met de woorden van één lettergreep! Dan zie je namelijk de logica van de open lettergreep en de dubbelzetter.
In onderstaand overzicht komen de witte rondjes overeen met klinkers en de blauwe met medeklinkers.

   open lettergreep en dubbelzetter - klinker

De klinker heeft zijn alfabetnaam
a, e, i, o, u

 open lettergreep en dubbelzetter - medeklinker - klinker Een medeklinker ervoor: doet niks, behalve bij de e.
onbeklemtoonde e = uh-klank
la, pi, zo, nu        de, je, me
 open lettergreep en dubbelzetter - mkm Een medeklinker erachter maakt de klank kort.
lat, mes, pin, zon, nut
 open lettergreep en dubbelzetter - mkkm Lange klanken moet ik dus dubbel schrijven.
laat, mees, zien, zoon, muur

 open lettergreep en dubbelzetter - mkmmkm
open lettergreep en dubbelzetter - mkkmmkm

Lettergrepen: alle letters hoorbaar

korte klank: pan-ter, mes-ten, win-ter, zon-der, zul-ke


lange klank: paar-den, mees-ter,
pien-ter, woor-den, vuur-de

 open lettergreep en dubbelzetter - mkmkm Lettergrepen: lange klank; i/ie extra regels!
la-ter,  me-ten, wie-bel, pi-loot, zo-nen, mu-ren
 open lettergreep en dubbelzetter - mkmmkm Lettergrepen: korte klank – niet alle letters hoorbaar
lat-ten, mes-sen, wit-ten, zon-nen,
zus-sen

 

 

Omdat een filmpje veel meer zegt dan woorden, heb ik een aantal filmpjes gemaakt waarin bovenstaande stappen worden getoond. Veel plezier.